ارسال به

 ● مترجم: کامبیز - پارتازیان
 ● ارسال كننده: مدیر سایت 
 ● منبع: سایت - باشگاه اندیشه
 
 سیاستهای آموزشی

میزان ثبت نام در مراکز پیش دبستانی طی سال تحصیلی99ـ 1998 در سراسر كشور9/6 درصد برای مجموع دختر و پسر است. میزان ثبت نام برای دختران 5/6 درصد و پسران 7 درصد است. اما میزان ثبت نام براساس جنس شامل بچه‌‌هایی كه در برنامه‌‌های آموزش مادر ـ كودك شركت می‌كنند نمی‌‌شود چون آمار جداگانه ای در مورد جنسیت كودكان در این برنامه‌‌‌ها به عمل نیامده است. علاوه بر تعداد كودكان مراكز دولتی آموزش پیش دبستانی، تعداد كودكان مراكز مهد كودك تحت نظارت مراكز خدمات اجتماعی که بر طبق اصل191 به نگه‌داری از كودكان با هدف فراهم نمودن آموزش پیش دبستانی برای كودكان نیازمند و تامین سلامتی جسمانی و روحی آنان و آموزش عادات و نگرش‌‌‌ها و ارزش‌‌های پایه در گروه های سنی 0 تا 6 سال ، افزوده شده است. خدمات اجتماعی فردی درمراكز نگه‌داری كودك روزانه فراهم است.مراكز مهدكودك و امكانات مراكز اجتماعی در مؤسساتی كه به آن نیاز داشتند به منظور فراهم نمودن آموزش پیش دبستانی برای كودكانی كه اولیائشان در مؤسسات و سازمآن‌‌های دولتی مشغول به كارند ساخته شده است. اصل191 قانون خدمتگزاران دولتی بر احداث مهدهای كودك و امكانات رفاهی ویزه خدمت‌گزاران دولتی تاکید دارد.

ساختار آموزشی

آموزش پیش دبستانی جریان قانونمند و هدف‌داری از آموزش است كه كودكان گروه های سنی 0 تا 72 ماهگی را براساس خصوصیات و سطح پیشرفتشان با فراهم نمودن محیطی سرشار از انگیزه پوشش می‌‌دهد. در این جریان پیشرفت فیزیكی، عقلانی، روحی و اجتماعی كودكان به بهترین وجه در مسیر ارزش‌‌های فرهنگی جامعه هدایت می‌‌شود.مقطع پیش دبستانی، مرحله ای است كه پیشرفت كودك بسیار سریع است. آموزش فراهم شده در این دوران بر روند پیشرفت كودك در سال‌‌های آتی تأثیر بسیار دارد. تحقیقات درازمدت نشان میدهد كه قسمت اعظم نگرش‌‌های مكسوبه دوران كودكی، شخصیت،دیدگاه‌‌ها، عادات، اعتقادات و سیستم ارزشی شخصی را در سال‌‌های بزرگ‌سالی وی شكل می‌‌دهد.كودك كه در ارتباط شدید روحی در مرحلة بعد از تولد با اعضاء خانواده است،حدودسه سالگی برای بودن بادیگرهم‌سالان وبازی با آنها احساس نیاز می‌‌كند.گروه‌‌های هم‌سال محیطی را برای كودك فراهم می‌‌كنند كه در آن خود را بشناسد. كودك از طریق این محل‌‌های بازی می‌‌آموزد كه پذیرفته شود، با دیگران شریك شود، از حقوق خود دفاع كند و به دیگران احترام بگذارد. بنابراین كودك از دنیای خود محور به مرحلة احساس اجتماعی قدم می‌‌گذارد. در کشور ترکیه نیز این نوع از آموزش بعنوان یكی از شاخه های الحاقی نظام آموزشی عمومی مطرح می باشد.اكثر اینگونه مدارس بطور خصوصی اداره می شوند .هرچند كه برخی به دولت وابسته هستند. عمده این مدارس در شهرهای بزرگ فعالیت داشته و نیازهای مادران شاغل را بر طرف می كنند.

 ساختار آموزش پیش دبستانی

 معلمان زن    كل معلمان   دختران ثبت نامی        كل ثبت نامی            مدارس      سال تحصیلی

7095                7124             56641                     119866                  3819             1990

7961                7995             62660                     132965                  4454             1991

8372                8400             64506                     136117                  4683             1992

8874                8908             67226                     143349                  4908             1993

9049                9098             70350                     148088                  5169             1994

9725                9771             74299                     158354                  5600             1995

9930                9971             82038                     174710                  6082             1996

10123             10186           113942                    240885                  7532             1997

اهداف دراز مدت آموزشی

از جمله اهداف دراز مدت آموزش پیش دبستانی در راستای اصول اساسی آموزش ملی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1ـ حصول اطمینان از پیشرفت فیزیكی،عقلانی و روحی كودكان و اطمینان از این‌كه آن‌‌‌ها عادت‌های مورد نیاز را كسب كرد‌ه‌اند

2ـ ایجاد آمادگی در كودكان برای ورود به مقطع آموزش ابتدایی

3ـ ایجاد  محیطی امن برای كودكانی كه از خانواده‌‌هایی با شرایط نا مساعد آمد‌ه‌اند

4ـ حصول اطمینان از این‌كه كودكان زبان تركی را خوب صحبت می‌‌كنند

اهداف كوتاه مدت آموزشی

از جمله اهداف کوتاه مدت آموزش پیش دبستانی در راستای اصول اساسی آموزش ملی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1ـ فراهم نمودن محیطی مناسب در جهت پیشرفت كودكان و تقویت توانائی‌‌‌ها و قابلیت‌‌های فیزیكی عقلانی، زبانی، روحی و اجتماعی آنان

2ـ در نظر گرفتن گروه های مختلف سنی کودکان، علائق و نیاز‌هایشان در راستای امكانات موجود در مدرسه و محیط اطراف آن

3ـ  در نظر گرفتن امكانات موجود در محیط اطراف

4ـ پیش‌بردآموزش پیش دبستانی به‌گونه ‌ای كه ازكیفیت‌‌های لازم برای ایجاد احساس عشق، احترام، مسئولیت و اتحاد در كودكان برخوردار باشد.

5- تأكید بر تکلم مناسب کودکان به زبان تركی

6- ایجاد احساس وابستگی عاطفی به سرزمین مادری،ملت تركیه، پرچم تركیه، آتاتورك، عشق به خانواده و انسان‌‌‌ها و حصول اطمینان از وفاداری آنان به ارزش‌‌های اخلاقی

7- تأكید داشتن براین‌كه كودكان از طریق تجربه ارزش‌‌‌ها را كسب كنند.

8- برخورداری كودكان از حقوق مساوی، با درنظرگرفتن تفاوت‌‌های شخصی، نشان دادن علایق، عشق و احساس، بدون تبعیض و عدم تنبیه آنان.

9- ایجاد و گسترش ارزش‌‌های اجتماعی– فرهنگی در كودكان.

10- عدم اعمال فشار و محدودیت‌‌ بركودكان درانجام فعالیت‌‌های آموزشی كه باعث خدشه دار شدن شخصیت آن‌‌‌ها شود و داشتن رفتاری هم‌راه با عشق و احساس.

11- اطمینان از این‌كه كودكان درمورد موضوعات محیطی مانند تمیز و مرتب بودن محیط و ساختن محیطی سالم، آگاه و حساس باشند.

13- فراهم نمودن آموزش از طریق هم‌كاری کادر مدارس و اولیاء.

14- افزایش نرخ ثبت نامی مراکز آموزش پیش دبستانی

به طورکلی می توان گفت که هدف مقطع كمك به رشد صحیح جسمی، روحی، روانی، عاطفی و اجتماعی كودكان است. گفتنی است كه گذراندن مقطع آموزش پیش دبستانی در ترکیه اجباری نمیباشد.هدف از برنامة آموزشی مهدهای كودك مراقبت و تغذیة صحیح كودكان و رشد جسمی و روحی آنان است. هدف از برنامة آموزشی كودكستانها آموزش موضوعی نیست، ولی كودكان زبان تركی تمرین می كنند، برای خواندن و نوشتن آماده می شوند ، آموزشهای بهداشتی و محیط زیستی می بینند و برای دورة بعد آموزشی مهیا می شوند. به عبارت دیگر می توان گفت كه هدف از كلاسهای پیش دبستانی تشویق و آماده سازی كودكان رده های سنی 5 تا 6 سال برای ورود به دورة اجباری دبستان است.

پروژه‌‌های آموزشی

از جمله مهمترین پروزه های آموزشی مراکز پیش دبستانی کشور ترکیه می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- پروژه آموزش و پیشرفت كودكان طی سال‌‌های اولیه كودكی

این پروژه از طریق برنامه انتقالی1991 – 1995–1996در هم‌كاری بین دولت تركیه و سازمان یونیسف به منظور بهبود استاندارد زندگی كودكان و در جواب به اصل اولویت دهی به كودكان به اجرا در آمده است. عمده تاکید پروزه فوق بر پاسخگویی به احتیاجات مربوط به رشد كودكان پیش دبستانی و شركت مؤثر خانواده و جامعه و گسترش و تداوم  آموزش پیش دبستانی است. بنا برطرح مذکور، برنامه آموزش نوزادان رده های سنی0تا 36ماهه،برنامه آموزش كودكان37تا60 ماهه درمهدهای کودک وبرنامه آموزش پیش دبستانی(آمادگی) برای کودکان61 تا 72 ماهه طرح و ارائه شده است. علاوه بر این نوار‌های آموزشی ویدئویی(تصویری) برای اولیایی كه فرزندشان در گروه سنی0تا 3 سالگی و 3 تا5 و 5 تا 7سالگی قرار دارند، تهیه و با هدف ترویج فعالیت‌‌هایی برای آموزش و پرورش كودكان سراسر جامعه از طریق كانال‌‌های عمومی تلویزیون در اختیار عموم است. نوار‌‌های فوق مطالب زیر را پوشش می‌‌دهند:

•     خود آگاهی

•     مهارت‌‌های روانی- حركتی

•     مهارت‌‌های اجتماعی

•     مهارت‌‌های زبانی

•     حس زیبائی شناختی و خلاقیت

از جمله دستاوردهای پروژه آموزش و پیشرفت كودكان طی سال‌‌های اولیه كودكی می توان به تاسیس مركز آموزش پیش دبستانی چند منظوره در سال 1995 دراستانبول اشاره نمود. این مركز با حمایت مشاور‌های هیئت علمی دانشكده آموزش پیش دبستانی در دانشگاه «مارمارا» به منظور گسترش خدمات آموزش پیش دبستانی و توسعه مدل‌های اقتصادی‌تر در دست‌یابی‌ كودكان و خانواده‌‌‌ها به امکانات آموزش پیش دبستانی تأسیس شد. مركزفوق اهداف مشخص زیر را دنبال می‌‌كند:

- گسترش آموزش پیش دبستانی

- افزایش كیفیت برنامه‌‌های آموزش پیش دبستانی

- هدف گرفتن كودكانی با موقعیت اجتماعی – اقتصادی نامساعد

- فراهم نمودن مراكز روزانه نگه‌داری از كودكان مادران كارمند و آموزش آنان

در راستای این اهداف بررسی و ارزیابی ‌احتیاجات کودکان به وسیله بخش آموزش اولیه كودكان دانشگاه مارمارا در 875 خانه صورت گرفت، تا اساس كار پی‌ریزی شود.

براین اساس یك مغازه اسباب بازی ساخته شد تا اسباب بازی‌های ارزان قیمت از مواد اضافی بسازد. یك اتوبوس و مینی بوس اهدایی به مركز تغییر صورت یافت تا به‌عنوان كلاس‌‌های پیش دبستانی متحرك از آن استفاده شود تا این خدمات را برای بچه‌‌هایی كه نمی‌‌تواند آموزش كلاسیك داشته باشند، فراهم كند. هدف اصلی تشکیل چنین مراکزی، آموزش كودكان در مؤسسات آموزش پیش دبستانی و بالا بردن میزان ثبت نام و حصول اطمینان از این‌كه كودكان گروه های سنی6-5 سال که ازخدمات آموزش پیش دبستانی بهره مند نبوده و در موقعیت خانوادگی نا مساعد زندگی می‌‌كنند بتوانند به‌صورت رایگان از خدمات آموزش پیش دبستانی در نزدیك‌ترین محل به زندگی خود استفاده كنند. به طور کلی می توان گفت که پروژه فوق طی سال‌‌های تحصیلی 1993 تا 1996 اجرا شده و آموزش پیش دبستانی رایگان را برای 41628 كودك در 2165 كلاس تازه تأسیس پیش دبستانی فراهم نموده و در این راه از2400 معلم  به‌كار گرفته شد.

2- پروژه تحقیق ، توسعه و تهیه برنامه‌‌های تلویزیونی (Tomurcuklar)

13 برنامه آموزش تلویزیونی تحت عنوان(Tomurcuklar) از طریق هم‌كاری مدیر كل آموزش پیش دبستانی و مدیر كل رادیو وتلویزیون تركیه به منظور كمك به پیشرفت زبانی كودكان در گروه سنی پیش دبستانی تهیه شد تا استفاده بهتر از زبان تركی را ترغیب و آگاهی ملی پرستی را در قالب اصول و اصطلاحات آتاتورك فراهم نماید. این برنامه از اكتبر سال1998 از طریق كانال‌های عمومی تلویزیون تركیه پخش می‌‌شود.این پروژه درحقیقت خدمات آموزش پیش دبستانی از راه دور را برای كودكان و خانواد‌هایی كه به مراكز آموزش پیش دبستانی در منطقه خود دسترسی ندارند فراهم می‌‌كند.

3- پروژه آموزش و رشد و نمو كودك

مركزپروژه تحقیقاتی آموزش پیش دبستانی چندمنظوره درسال1998،با پشتیبانی مشاور‌های دانشكده پرورش كودك و اقتصاد خانواده با حمایت هیئت علمی دانشگاه«گازی» تحت پروژه آموزش و پرورش كودك در چهارچوب برنامه هماهنگ سازمان یونیسف و MEBتأسیس شد. هدف این مركز یافتن مدل ‌های جایگزین برای دست یابی‌سریعتر و اقتصادی‌تر به كودكان و خانواده‌‌‌ها بود. در این پروژه موفعیت و میزان نیاز‌‌ها بررسی شده و از1850 خانواده كه نماینده سه سطح مختلف اجتماعی اقتصادی بودند آمارگرفته شد تا نیاز‌های آموزشی گروه سنی0تا 6 سال و خانواده‌‌هایشان تعیین شود. درقالب پروزه فوق،34معلم كلاس‌‌های پیش دبستانی متمركز، درمدارس ابتدایی منطقهKecionem  در آنكارا تحت نظارت هیئت علمی دانشكده پرورش كودك و اقتصاد خانواده دانشگاه آنكارا و از طریق سمینار‌های آموزشی تحت آموزش قرار گرفتند. این فعالیت آموزشی هم‌چنان ادامه دارد. بخش پرورش كودك و اقتصاد خانواده دانشگاه آنكارا، سمینار‌هایی در مورد «اسباب بازی و تولید وسایل بازی» در مدارس ابتدایی آنكارا در منطقه Kecionem اجرا كرد. این معلمان داوطلب شدند كه در غنی كردن محیط خانه برای كودكان پیش دبستانی و فراهم نمودن راهنمایی مربوطه برای مربیان مراکز پیش دبستانی و مادران محله كمك كنند. درنتیجه این سمینار معلمان فنی با مربیان مراکز پیش دبستانی در مدرسه‌‌هایشان برای تولید و ساختن اسباب بازی بوسیله مواد زائد هم‌كاری خواهد كرد تا كمكی اقتصادی برای خانواده‌‌هایی با فرزندان پیش دبستانی را فراهم نمایند.

4- پروژه افزایش حساسیت نسبت به مسئله اشتغال كودكان

دوپروژه جداگانه از طریق هم‌كاری وزارت‌‌هاILO  و تحت نظر IPEC صورت پذیرفته است که هدف از انجام آن، افزایش حساسیت معلمین و كادر اداری مراكز آموزش حرفه‌ای نسبت به مساله اشتغال كودكان است. پروژه نخست در قالب هم‌كاری فیمابینILO  و مدیر كل آموزش غیر رسمی و حرفه‌ای وزارت کار در زمینه بهبود شرایط كاری كودكان طی سال 1995، شروع شد. تحت قرارداد هم‌كاری امضاء شده با ILO  در 22 ماه مه 1999 سمینار‌هایی در مورد مسئله كار كودكان برگزار شد كه شامل 26 تعلیم دهنده فنی در مراكز آموزش حرفه‌ای استانبول می‌‌گردید.هم‌چنین تحقیقاتی با شركت تعلیم دهندگان فوق صورت گرفت. گزارش تحقیق به شكل كتاب در آمده و در اختیار طرفین قرار داد قرار گرفت. در جریان پروژه دوم با توجه به نتایج مثبت به دست آمده از هم‌كاری در پروژه اول، قرار داد جدید هم‌كاری فیمابینILO  و مدیر كل آموزش غیر رسمی و حرفه‌ای وزارت کار در آپریل1999 به امضاء رسید. هم‌كاری تحت قرارداد جدید آگاهی از حقوق كودكان را بالا خواهد برد.فعالیت‌‌های پروژه شامل آموزش و فعالیت‌‌های اجتماعی با هدف افزایش حساسیت استخدام كنندگان و سر كارگران در مورد مسئله حمایت از حقوق كودكان است.

5 - طرح آموزش مادر ـ كودك

هدف از این برنامه حمایت از پیشرفت و رشد ونمو كودكان از طریق حمایت از مادران است. طرح مذکور با استفاده از كلاس‌‌هایی كه در مراكز آموزش عمومی مدیریت كل برای آموزش غیر رسمی و حرفه‌ای به اجرا در آمده است به مورد اجرا گذارده می شود. مادران كودكان گروه سنی 0 تا 6 سال در این كلاس‌‌‌ها شركت می‌كنند. این كلاس‌‌‌ها به‌صورت جداگانه برای مادران كودكان رده های سنی0 تا 2 سال و 2 تا 4 سال و 4 تا 6 سال برگزار می‌شود. مادران در زمینه نگه‌داری از كودك، رشد كودك،تغذیه،جلوگیری از بیماری‌های دوره كودكی، جلوگیری ازحوادث، كمك‌‌های اولیه، سلامتی دستگاه تولید مثل مادران و تنظیم خانواده و ارتباط پدر و مادر و كودك آموزش می‌بینند تا به مادران كمك كند در آموزش و پرورش كودكانشان موفق تر و كارآمدتر شده و مشكلات را آسانتر حل كنند.هدف اصلی برنامه فوق، كمك به پیشرفت خانواده‌‌‌ها و بچه‌‌هایی است كه به آموزش پیش دبستانی دسترسی ندارند و به دلیل شرایط اجتماعی و اقتصادیشان درخطر هستند. با وجود محیط و شرایط نامساعدشان، یادگیری كودكان، پیشرفت اجتماعی و روحی آنان و سطح پیشرفت‌‌ تحصیلی آن‌‌‌ها به دلیل بر خورداری از این قبیل آموزش‌‌های خانگی بهبود یافته است. تحقیقات نشان داده است كه مادرانی كه در این برنامه‌‌‌ها شركت كرد‌ه‌اند در مورد رشد ونمو كودكانشان حساس‌تر شده و ارتباط بهتری با فرزندشان برقرار می‌كنند و انتظارات بالاتر و اهداف متعالی‌تری در مورد آینده كودكانشان در آن‌ها ایجاد می‌شود. این فعالیت برای ایجاد موقعیت‌‌های مساوی در آموزش دركنار حمایت از آموزش پیش دبستانی حائز اهمیت است.

ساختار برنامه آموزش مادر ـ كودك

مادران آموزش دیده      آموزگاران       مراكزآموزش عمومی         استان‌ها        سال تحصیلی

2866                                                                                                                                40                27                9              1994-1993

5534                                                                                                                                79                42                11            1995-1994

8640                                                                                                                              148                93                23            1996-1995

11196                                                                                                                            207              133                34            1997-1996

14796                                                                                                                            232              164                51            1998-1997

19188                                                                                                                            325              184                60            1999-1998

6- طرح كارآموزی مادران

هدف طرح فوق تربیت مربیان حرفه ‌ای است كه پرورش فیزیكی، عقلی، روحی و اجتماعی كودكان را می‌‌فهمند و قادرند در مراقبت و آموزش كودكان با توانایی عمل كنند تا خدمات نگه‌داری از كودكان را در خانه‌‌های آن‌‌‌ها برای مادران كارمند فراهم كنند. اجرای این برنامه در سال 95ـ1994در20 استان کشور شروع شد که طی سالهای 98 ـ 1997 به 26 استان رسید. گفتنی است که در قالب طرح فوق بین سال‌‌های 98 ـ 1994  بالغ بر6403 كارآموز مادری آموزش دیدند.

توسعه آموزشی

بنا بر افزایش اهمیت آموزش پیش دبستانی درکشور ترکیه، اقدامات ذیل درجهت رشد و توسعه مراکز آموزش پیش دبستانی مد نظر قرار گرفته است:

- گشودن كلاس‌‌های مهد كودك در مدرسه‌‌های كنونی و استفاده از ظرفیت‌‌های فیزیكی آنان.

- ایجاد تغییرات لازم در پروژه‌‌های معماری مدارس در دست تأسیس

- ایجاد ساختمانهای لازم در طبقه همكف برای آموزش پیش دبستانی.

- فراهم نمودن پروزه‌‌های آموزشی برای آموزش كودكانی كه آموزش پیش دبستانی نداشته اند

- گسترش آموزش و پیشرفت كودكان نوپا از طریق تهیه برنامه‌‌های آموزشی تلویزیونی

- شكل دهی به مراكز تحقیقاتی آموزشی چند منظوره پیش دبستانی برای طرح و اجرای مدل‌های جایگزین به روش‌‌های اقتصادی‌تر برای دسترسی كودكان وخانواده‌‌های مناطق مهاجر نشین و دور افتاده به چنین امکاناتی

- تهیه و طراحی برنامه‌‌های پیشرفت و توسعه آموزشی (رشد ونمو، آموزش و نگه‌داری)

- تكمیل قوانین مربوط به رشد نمو، نگه‌داری و آموزش كودكان در اوان كودكی.