تبلیغات
مقایسه آموزش وپرورش دنیاباآموزش وپرورش ایران - آموزش پیش دبستانی در اتریش
تاریخ : شنبه 23 آبان 1388 | 06:02 ب.ظ | نویسنده : محمد مهرافروز

آموزش پیش دبستانی در اتریش 
   
 ● مترجم: کامبیز - پارتازیان
 ● ارسال كننده: مدیر سایت 
 ● منبع: سایت - باشگاه اندیشه
 
 
تاریخچه

در این گروه می‌توان ازسیستم‌ یتیم خانه‌ها در آغاز عصر جدید نام برد. اولین مؤسسات مراقبت از كودكان با ایجادكارگاههای تولیدی درسال1750و كارهای ساعتی زنان خانه‌دار اتریش درخارج ازخانه و در كارگاههای صنعتی تشكیل گردیدند.با تأسیس اولین مركز مراقبتی کودکان در اتریش در سال1830 مؤسسه‌ای ایجاد گردید كه جزء سیستم آموزشی مدارس به حساب نمی‌آمد (و از اینرو هیچگونه حمایتی از جانب صندوق مدارس دریافت نمی‌كرد، بلكه به وسیلة كمكهای مالی مردم روی پای خود بود) و تنها به صورت اصولی به امر“حمایت و نگهداری” كودكان و كمتر به امر آموزش می‌پرداخت. با تأسیس اولین مهدكودك در سال 1863 (بر اساس طرحهای كومینوس، اوبرلین، پستالوتسی و فریدریش فروبل) یك شكاف اجتماعی رو به رشد ایجاد گردید: مراكز مراقبت از كودكان خانواده‌های كم‌درآمد و مراكز مراقبت از كودكان و فرزندان طبقة متوسط. از سال 1870 تقریباً در همة ایالتهای اتریش مهدكودكهای خصوصی و ایالتی وجود داشته است. وظیفة این مراکز آموزشهای تربیتی تکمیلی در کنار خانواده بود. در سال 1871 اولین اتحادیه شغلی مربیان مهد کودک تشکیل گردید که قوانین مربوط به تأسیس، برنامه‌ریزی، اداره، نظارت و مراقبتهای تربیتی، ساختار ظاهری و فضا و مسائل آموزشی آنها در حدود یكصد سال معتبر بودند. تعداد مهدهای كودك از سال 1885 تا سال 1912 از تعداد 134 به 548 مهدكودك و تعداد مراكز مراقبتی صرف در طی این مدت از 183 به 244 مركز افزایش یافته است.از سالهای دهة 1920 به بعد مراكز مراقبتی بیشتر به سمت حاشیه رانده شدند و تفكرات مونته سوری در مهدهای كودك جایگزین شدند. در آن سالها وین، كه مشاور امور رفاهی آن در شورای شهر دكتر جولیوس تاندلر بود بسیار بیشتر از سایر پایتختهای جهان دارای مهدكودك بود. همچنین “كودكستانهای ملی” با ساعات كاری طولانی‌تر نیز وجود داشتند. كار با كودكان با دورنگری خاصی برنامه‌ریزی شد. درهر“گوشه” (به عنوان مثال: گوشة ساختمان‌سازی، گوشة عروسكها) اسباب‌بازیهای مقتضی با سن و از نظر تربیتی مفید برای كودكان قرار داشت. ژیمناستیك و تدریس موسیقی نیز در كودكستانها ارائه می‌شد.تحت تأثیر جو روانی حاكم از سوی رژیم ناسیونال سوسیالیسم (نازی) از سال 1938 تا 1945 در کودکستانها بیشترین تأكید بر “اطاعت و فداكاری” حكمفرمابود. استعدادهای بدنی بیشترمورد بهره‌برداری قرار می‌گرفتند. كودكستانهای اتریش تحت نظارت ادارة رفاه ملی نازیسم درآمدند. در آن زمان (برای “راحت كردن” مادران شاغل از بچه‌هایشان و ایجاد و تضمین سیاست اجتماعی فعال) تعداد زیادی مهدكودك در كارگاهها ایجاد شدند.پس از جنگ جهانی دوم و از سال 1948 سیاست نوسازی ساختار مراکز پیش دبستانی با بحثهایی دربارة بهبود كیفی مراقبتها آغاز گردید در (چهارمین نشست روانشناسی تربیتی كودكان كم‌سن و سال اتریش). تدوین قانون مدارس در سال 1962 نیز از اهمیت برخوردار بود: وظایف طور دیگری تقسیم‌بندی شدند (بخش كودكستانها و مهدكودكها امری ایالتی و آموزش و تصویب قوانین اصولی دربارة ضرورتهای استخدامی مسئلة ای دولتی به حساب آمدند) و هدفهای جدیدی مدنظر قرار گرفتند و تعریف شدند (آماده‌سازی برای ورود به مدرسه، اما نه با روشهای مدرسه‌ای، بلكه با روشهای متناسب و مخصوص كودكان خردسال.)

دهة هفتاد شاهد توسعه و گسترش چشمگیری در حوزه و بخش مهدهای كودك و كودكستانها بوده است. در آن سالها همچنین قالبهاو روشهای جانشین و جدیدتری در (گروههای كودكان) به آهستگی ایجاد شدند. از دهة بیست تا آن زمان میانگین ضریب مراجعة كودكان به این مراكز بیشتر از چهار برابر افزایش داشت. كلاسهای پیش‌دبستانی برای كودكان واجب‌التعلیم كه هنوز آمادگی رفتن به مدرسه را ندارند، ایجاد گردیدند (به بند 1-12-4 مراجعه كنید) و بدین‌ ترتیب وظایف و اهداف جدیدی در بخش پیش‌دبستانی تعریف شدند.دهة نود فشارهای بیشتری را برای حرفه‌ای‌تر شدن و متخصص شدن پرسنل مراقبت با افزایش دورة آموزشی از چهار به پنج سال به همراه داشت (فارغ‌التحصیل با مدرك امتحان نهایی دیپلم كه امكان اشتغال و همچنین امكان ادامه تحصیل در مقطع مدارس عالی را می‌داد). تدابیر در خصوص یكپارچه‌سازی مجدد آموزشی مجزا در كل منظر سیستم آموزشی راه یافتندو از اینرو كودكستانهای یكپارچه متشكل از كودكان سالم و كودكان معلول نیز ایجاد شدند. در حال حاضر آمورش بین فرهنگی و چند فرهنگی یكی از مباحث اصلی آموزش در كودكستانها به شمار می‌رود.

 

 

ساختار آموزشی

مهد كودكها سبك سنتی از آموزش پیش دبستانی برای كودكان 3 تا 6 سال در اطریش می‌باشند. با این وجود، این مهد كودكها شكلی جدا از نظام آموزشی نمی باشند. مهد كودك‌ها اختیاری می باشند و كودكان در وهلة اول با والدینشان حضور می یابند. در سالهای 92/ 1991، 6/85 در صد كل كودكان در اطریش از سن 5 تا 6 سالگی در مهد كودكها حضور یافتند (در سال‌های 61/1960 این رقم تنها معادل 5/23 در صد بود)، اختلافات منطقه ای چشمگیر در میزان ایجاد مهد كودك وجود دارند. هر كسی كه تمایل و درخواست ایجاد مهد كودك می نماید مجبور به رعایت تعدادی از شروطی است مبنی بر اینكه قیمومت مهد كودك آموزشی رعایت گردد. مهد كودك های دولتی ( توسط دولت، ایالتها یا شهرداریها تأسیس یافته اند) و مهد كودك های خصوصی وجود دارند. بعضی از مهد كودك های خصوصی توسط مربیان و والدین بعنوان گروه های مستقل اداره و كنترل می شوند. اكثر مهد كودكها توسط شهرداریها ( تقریباً 75 درصد) تأسیس یافته‌اند. هزینه های اجرائی و كارمندان عموماً توسط بخش اداره كنندگان تأمین و تقبل می گردد. سهمی كه توسط ایالتها جهت هزینة استقرار و عملكرد یك مهد كودك پرداخت می شود بطور چشمگیری متغیر می باشد ؛ این امر بویژه در مهد كودك های خصوصی صدق می نماید.مهد كودك های خصوصی كه توسط انجمن‌ها، كلیسا ها یا گروه های مذهبی اداره می‌شوند، كمك هزینه های را به منظور هزینة كارمندان و هزینه های اضافی تحت شرایط مشخص، یا بر حسب اصل مادة قانون كودكستان یا مطابق میزان در صد ثابتی بنا بر مادة قانون كودكستان قابل اعمال دریافت می دارند.  كودكستانهای خصوصی بجای اینكه توسط مواردی كه در فوق ذكر گردید توسط بخش‌های دیگر نیز اداره می شوند و عموماً هیچگونه كمك مالی را دریافت نمی‌كنند.بعضی از مهد كودكها، هنگامی كه بسیاری از شهرداریها هزینة مراقبت را مطابق جدول درجه بندی شده مطابق با درآمد خالص خانواده پرداخت می نمایند، هیچگونه هزینه ای را دریافت نمی‌كنند. مهد كودك های خصوصی مقادیر متفاوت و متغیری را دریافت می‌نمایند. آموزش مهدكودك برروی رشد شخصیت كودك بطور اخص تكیه می نماید تا اینكه كودكان را برای مدرسه آماده نمایند. برای نائل آمدن به این مقصود، كودكستانها بصورت دسته جات كوچك، معمولاً بصورت مختلط،‌گروه ها ( با گروه های سنی و یا گروه های به اصطلاح فامیلی 3 و 4 و 5 ساله مختلط ) شیوه ها و روشهای جداگانه ای را اعمال می نمایند و از روی قاعده و سبك بازیها و اطلاعات گوناگونی را ارائه می‌نمایند. در ابتدا و مهم تر از همه یك كودك در مهد كودك باید شانس كسب تجربیات را از طریق فعالیتهای مناسب بدون فشار زمانی یا كسب از روی فشار دریافت نماید. مهد كودكها یا بصورت تمام وقت یا نیمه وقت می باشند. كودكستانهای نیمه وقت از ساعت 7 صبح تا 12 ظهر با امكان سرو نهار به فعالیت مشغولند. كودكستانهای تمام وقت از ساعت 7 صبح تا 7 بعد از ظهر با سرو نهار به فعالیت می پردازند. والدین هر زمان كه بخواهند می توانند كودكشان را از مهد كودك به خانه ببرند. بسیاری از كودكستانها در طول سال باز می باشند.

 

سطوح و گروه های سنی در مهد كودك ها از بچه هایی مراقبت می شود كه هنوز 3 سال شان كامل نشده است . هم چنین مهد كودك ها بتازگی كودكان زیر 3 سال را نیز قبول می كنند ، به خصوص به این جهت كه مهد كودك های خاص در همه جا وجود ندارند . در مهد كودك های اتریش به طور عموم كودكانی بین سنین 3 تا 6 سالكی و البته در گروه هایی مراقبت می شوند كه گروه های سنی هستند. ( یعنی بر اساس سن دسته بندی شده اند .) و به عنوان مثال ( صرفا كودكان چهار صاله ) . گلوه های سنی مختلط هستند . ( گروه های سنی مختلف در یك گروه‌) . هر گروه توسط مراقب نظارت كنترل می شود و فضاهای گروهی مختص به خودش را دارد . غالبا شخص دومی (مربی و یا كمك مربی )مراقبت ومربی اصلی را در این امور كمك می كند . این اهداف در قوانین مربوط به مهد كودك ها در تك تك ایالت ها در سطح گسترده ای مشابهت دارند . مهد كودك ها باید در ادامه و تكمیل و حمایت از تربیت خانوادگی كودكان یك ساله تا 3 ساله مراقبت ، مواظبت ، آموزش های اجتماعی و گسترش آموزش را ارائه دهند.

سال تحصیلی

سال تحصیلی پیش دبستانی در بر گیرندة مدرسة دبستانی می باشد و جهت ترقی و افزایش رشد كودكان با سن ورود به مدرسه اجباری می باشد كه هنوز به حد كافی برای حضور در مدرسة ابتدایی اصلی به رشد و بلوغ فكری نرسیده اند. با این وجود، بر خلاف كودكستان، سال تحصیلی پیش دبستانی بخشی از نظام مدرسه تلقی می گردد.تصمیم در مورد حضور و یا عدم حضور كودك در كلاس پیش دبستانی هنگامی صورت می گیرد كه كودك از طریق والدینش برای ورود به آموزش اجباری ثبت نام شده باشد. در زمان ثبت نام، معلم ارشد (دبیر) مدرسة ابتدایی، بلوغ كودك را از طریق یك سری سؤالات ساده، همانند شمارش اشیاء، اسامی رنگها و ذكر نام و آدرشی ارزیابی می نماید. كودكانی كه معمولاً در اولین سال تحصیلی مدرسة ابتدایی پذیرفته می شوند ممكن است اگر آنها ثابت نمایند كه به اندازه كافی بالغ نبوده اند، به سال تحصیلی بعدی موكول می گردند. این تصمیم گیری باید قبل از 31 دسامبر صورت گیرد. تعداد كودكان مشخص كنندة این امر است كه آیا دورة پیش دبستانی همانند یك كلاس برگزار گردد یا بعنوان یك گروه تشكیل گردد. كلاسهای پیش دبستانی با بیش از 10 كودك برگزار می گردند ؛ كمتر از 10 كودك، گروه پیش دبستانی را شكل می دهد.

 مراکز مختلف پیش دبستانی

- شیرخوارگاهها، مهدهای نوزادان و مراكز كودكان خردسال از كودكان و بچه‌های زیر 3 سال مراقبت می‌كنند.

- كودكستانها از كودكان 3 ساله تا سن ورود به مدرسه نگهداری می‌كنند.

-مراكز پیش‌دبستانی (آمادگی): مراكزی هستند كه برای كودكان واجب‌التعلیم كه هنوز آمادگی كافی برای رفتن به مدرسه را ندارند، ایجاد شده‌اند (از آنجا كه كلاسهای پیش‌دبستانی از لحاظ سازمانی زیرمجموعة مدارس ابتدایی هستند جزئیات مربوط به این بخش را در بند 1-12-4 خواهید یافت).

- مهدهای كودك خصوصی كه غالباً در بخش خصوصی خدماتی را ارائه می‌دهند.

 

نهادهای مرکزی

اصولاً گردانندگان دولتی (دولت، ایالتها، بخشداریها، انجمنهای بخشداری) و یا بخش خصوصی (به عنوان مثال كلیساها، انجمنهای مذهبی، مؤسسات درمانی، كارگاهها و اشخاص خصوصی كه شرایط مربوطه را دارا می‌باشند) می‌توانند مسئولیت كودكستانها را بر عهده داشته باشند. مهدهای كودك خصوصی اكثراً با ابتكار والدین ایجاد می‌شوند و مسئول آن بخش خصوصی می‌باشد، البته یك “انجمن حمایتی” در منافع این مهدها همكاری می‌كند.

 شیوه‌های مراقبتی و تربیتی متناسب با میزان رشد كودكان

در كنار كودكستانها عمومی همچنین مؤسساتی با نام “كودكستانهای تربیتی‌ـ درمانی” (یا همان كودكستانهای استثنایی) نیز وجود دارد. در این اماكن “مربیان كودكستانهای استثنایی” متخصص و برگزیده از كودكان نیازمند به كمك و یا مراقبتهای ویژه مراقبت می‌كنند. به عبارت دیگر در این اماكن كودكان دارای معلولیتهای جسمی‌ـ روانی و یا كودكان نیازمند به مراقبتهای رفتاری‌ـ روانی خاص نگهداری می‌شوند. “كودكستانهای یكپارچه” که در اكثر مناطق باعث حذف “كودكستانهای استثنایی” می‌شوند، وظیفة یكپارچه كردن كودكان نیازمند به مراقبتهای خاص را در كودكستانهای معمولی و رایج دارند. در این مراكز مربیان عادی و مربیان متخصص در امور كودكان استثنایی با هم كار می‌كنند. این از كودكستانها كلیة تجربیات و آموزشهایی را كه در امر رشد كودكان مؤثر و بااهمیت است، ارائه می‌دهند.

 پذیرش تحصیلی

رفتن به كودكستان اجباری نیست، از سوی دیگر حق استفاده از كودكستان نیز اجباری و لازم نیست. پذیرش كودك براساس وجود مكان خالی و نیز درخواست والدین صورت می‌گیرد.شرایط پذیرش در قانون مربوط به كودكستانهای هر ایالت آمده است. به صورت كلی این مؤسسات مخصوص كودكان دارای سه سال تمام تا رسیدن به سن مدرسه می‌باشند (حداكثر تا شروع سال تحصیلی كه سن 7 سالگی شرط آن است).

 برنامه های آموزشی

معلمین مهد كودك برنامه ریزی كوتاه مدت و بلند مدت دارند و به طور پاره وقت و میان مدت كار می كنند این ، به دین معناست كه آن ها در حین كار آموزشی شان با برنامه های آموزشی و گروهی به روز و نوین كار می كنند. یك برنامه تحصیلی تعیین شده و ثابت در اتریش و جود ندارد . ولیكن در گروه های تخصصی تحت مدیریت مؤسسه شارلوتسه بولر Charlote Buhler تحقیقات عملی گسترده ای در زمینة آموزش كودكان خردسال برای این منظور انجام داده اند .مهد كودك هایی وجود دارد كه به طور هدفمند شیوة آموزشی خاصی را اتخاذ می كنند ( به عنوان مثال رودلف اشتایز، مونته سوری ، فرای نت ، پیاگت) ولیكن این شیوه ها عموما در دوره های آموزش معلمین مهد كودك آموزش داده می شود و در هر مهد كودك در كار تربیتی و تعلیمی نفوذ پیدا می كند.محتوی آموزشی سال تحصیلی پیش دبستانی شامل تمرینهای عملی اجباری در موضوعات ذیل كه در مجموع دروس 20 هفته را در بر می گیرند، می باشد.

ـ علوم مذهبی

ـ تاریخ، جغرافی، زیست شناسی

ـ ترافیك

ـ زبان و بیان شفاهی

ـ ریاضیات جدید

ـ موسیقی 

ـ تمرین آواز

ـ نقاشی

ـ صنایع دستی

ـ تربیت بدنی

ـ نواختن آهنگ

در سال تحصیلی پیش دبستانی هیچ گونه ارزیابی موقعیت وجود ندارد ؛ گزارش سالیانه  مدركی دال بر حضور كودك در این دوره می باشد.

 تعداد ساعات هفتگی در مقطع پیش دبستانی

 درس                                                                            تعداد ساعات هفتگی

علوم مذهبی                                                                                                                      2

موضوع شناسی – انتخاب موضوع                                                                              5/1 تا 2

آموزش ترافیك                                                                                                                  5/0

زبان و مكالمه – آمادگی برای خواندن و نوشتن                                                                   5/3

پیش آموزش های درس و ریاضی                                                                                      5/1

آواز و آموزش موسیقی                                                                                                    5/1

آموزش های موسیقی و ریتمیك                                                                                 1 تا 1/5

آموزش های هنری ( نقاشی                                                                                               1

كار دستی                                                                                                                           1

ورزش و بازی                                                                                                                 6 تا 7

تعداد كل ساعات                                                                                                               20

 اهداف آموزشی

اهداف مهد كودك ها به خصوص روی نكات زیر متمركز شده اند :

- حمایت و تكمیل تعلیم و تربیت خانوادگی (تاكید بر همراهی و همكاری باوالدین تربیتی كودكان است)

- ارائه خدمات تكامل فردی توسط تدابیر مناسب در گروه های هم سن و سال

- ارتباطات آموزش اساسی مذهبی و آداب و رسوم

- آماده كردن برای ورود به مدرسه تحت همراهی والدین و مدرسه

برخی از ایالت ها تاكید دارند كه این اهداف بر طبق شیوه های مطمئن آموزشی – تربیتی ویژه كودكان و بدور از برگزاری كلاس ها به شیوة مدارس قابل دستیابی اند.مهد كودك های آموزشی كودكان استثنایی در كنار مد نظرقراردادن اهداف كلی فوق،تكیة خاصی برروی نگهداری ومراقبت ازبچه های دارای نیازهای خاصی(اختلال عقب ماندگی، معلول جسمی، اختلال توانایی جزئی) با كمك شیوه های موفق ،علمی و درمانی – تربیتی دارند.

 ارزیابی تحصیلی

یك ارزیابی كلی با مفهوم آموزشی همانند مدارس در مهد كودك ها انجام نمی شود.البته یك كنترل همراه با مشاوره و راهنمایی ، كه مربیان مهد های كودك با كمك آن ها اقدامات مناسبی را صورت می دهند . به صورت زیر انجام می پذیرد :

- با نظارت خود آگاهانه بركار معلمین مهد كودك توسط خود آن ها به عبارت دیگر : به صورت مشورت و خدمات كمكی از جانب ادارة نظارت بر مهد كودك ها (بازرسین مهدكودك)

- با نظارت جمعی مربیان مهد كودك در سمینارهای اداری ، جلسات ، بررسی چشم اندازها و نیز در قالب تبادل تجربیات در دوره های آموزش تكمیلی .

- با مشاركت والدین تربیتی (دعوت والدین به سمینارها به عبارت دیگر جشن های جمعی)

- با همكاری با مدارس (تست هوش برای ورود به مدرسه به عنوان معیاری برای تشخیص دارا بودن و یا دارا نبودن شرایط و آمادگی های سنی ورود به مدرسه)

بررسی وضعیت جسمی کودکان ( به عنوان مثال : بررسی وضعیت دندان ها ، بررسی مشكلات رفتاری و یا تفذیه ای و نیز آزمایشات قوة ادراك كودكان ) با استفاده از دستاوردهای نوین علمی و گفتمان با دانشمندان دربارة نتایج آزمایش هایشان در این زمینه در بخش مهد كودك های ائتلافی و استثنائی همكاری عمیقی با پزشكان و مسئولین درمانی این بخش وجود دارد . تدابیر خاص برای مسئولین مراقبتی در مهد كودك ها در بعضی از مهد كودك ها آموزش های مقدماتی موسیقی و ایجاد خلاقیت ارائه می گردد. آموزش های زبان خارجی پیش دبستانی و یا مطالب و امور آموزشی و تربیتی دیگر نیز به دنبال این آموزش ها می آیند . در زمینة مهد كودك های مختلط و مخصوص كودكان استثنائی با همكاری مراكز درمانی دوره ها و اقداماتی هم چون موسیقی درمانی ‍، حركت درمانی ، و كاردرمانی ، سوار كاری درمانی ارائه می گردند. در گروه های كودكان بر طبق برنامة آموزشی تربیتی ، یعنی طرح و فرضیة ایده آل (روسو)تربیتی طبیعی ، آموزشی اصلاحی ، آموزش انسانی و غیره اعمال می شود .
 



  • paper | پارس خودرو | مای بی اف